Udhëzues teknik për shoferë
Njih
veturën.
Një katalog i thjeshtë për pjesët kryesore të automjetit: çfarë bëjnë, ku ndikojnë dhe çfarë duhet të vëresh para nisjes.
Pjesët e jashtme të veturës
Elementet e jashtme ndikojnë në dukshmëri, sigurinë në rrugë dhe kontrollin e gjendjes së mjetit nga jashtë.
01 / Pjesët e jashtme të veturësFenerëtDritat e përparme ndihmojnë në shikueshmëri në errësirë dhe në kushte të vështira atmosferike.+
Ndriçon rrugën dhe rrit dukshmërinë e automjetit para përdoruesve të tjerë.
Shoferi duhet të vërejë nëse ndonjëra dritë nuk ndizet ose ndriçon dobët.
02 / Pjesët e jashtme të veturësDritat e pasmeDritat e pasme tregojnë pozicionin e automjetit dhe reagimin në frenim.+
Informojnë mjetet prapa për pozicionin dhe ndalimin e automjetit.
Duhet kontrolluar rregullisht nëse ndizet drita e frenimit dhe e pozicionit.
03 / Pjesët e jashtme të veturësSinjalizuesitSinjalizuesit tregojnë drejtimin e lëvizjes para kthimit ose ndërrimit të korsisë.+
Paralajmërojnë pjesëmarrësit e tjerë në trafik për veprimin e shoferit.
Shoferi duhet të vërejë nëse ritmi i ndezjes ndryshon ose ndonjëra anë nuk punon.
04 / Pjesët e jashtme të veturësPasqyrat anësorePasqyrat anësore ndihmojnë në kontrollin e trafikut anësor dhe të pasëm.+
Zgjerojnë fushën e pamjes dhe ndihmojnë në parkim e ndryshim korsie.
Duhet të jenë të rregulluara mirë dhe pa dridhje ose dëmtime.
05 / Pjesët e jashtme të veturësParakolpi përparaParakolpi i përparmë mbron pjesët e jashtme në goditje të lehta.+
Ndihmon në mbrojtjen fillestare të pjesës ballore të automjetit.
Shoferi duhet të vërejë çarje, lëvizje ose kapëse të liruara.
06 / Pjesët e jashtme të veturësParakolpi mbrapaParakolpi i pasëm mbron pjesën e pasme nga goditje të vogla dhe parkime të ngushta.+
Absorbon një pjesë të forcës në kontaktet e lehta nga prapa.
Duhet kontrolluar pas manovrave të parkimit ose goditjeve të vogla.
07 / Pjesët e jashtme të veturësKapaku i motoritKapaku mbulon dhe mbron pjesët nën kapak nga jashtë.+
Siguron mbyllje të pjesës së motorit dhe qasje për kontroll servisi.
Shoferi duhet të sigurohet që kapaku mbyllet mirë pas çdo kontrolli.
08 / Pjesët e jashtme të veturësBagazhiBagazhi është hapësira e ngarkesës në pjesën e pasme të veturës.+
Shërben për transportimin e sendeve dhe pajisjeve të detyrueshme.
Duhet të mbyllet mirë dhe të mos mbingarkohet.
09 / Pjesët e jashtme të veturësGomatGomat janë pika e vetme e kontaktit të automjetit me rrugën.+
Sigurojnë kapje, frenim dhe stabilitet gjatë drejtimit.
Shoferi duhet të vërejë presionin, konsumimin dhe dëmtimet anësore.
10 / Pjesët e jashtme të veturësRrotatRrotat mbajnë gomat dhe lidhen me sistemin e drejtimit dhe frenimit.+
Lejojnë lëvizjen dhe transmetojnë forcën e frenimit e të drejtimit.
Duhet të vërehen deformime, vibrime ose bulona të liruara.
11 / Pjesët e jashtme të veturësFshirëset e xhamitFshirëset pastrojnë ujin dhe papastërtitë nga xhami i përparmë.+
Përmirësojnë dukshmërinë në shi, borë ose mjegullim.
Shoferi duhet të vërejë nëse lënë shenja ose bëjnë zhurmë.
12 / Pjesët e jashtme të veturësXhami i përparmëXhami i përparmë është sipërfaqja kryesore e pamjes së shoferit.+
Mbron kabinën dhe siguron fushë të qartë shikimi.
Duhet të kontrollohen çarje, mjegullim dhe pastrim i rregullt.
13 / Pjesët e jashtme të veturësXhami i pasmëXhami i pasmë shërben për pamje prapa dhe mbron pjesën e pasme të kabinës.+
Ndihmon në parkim, kthim prapa dhe kontroll vizual të trafikut prapa.
Shoferi duhet të vërejë nëse ka dëmtime ose perde që pengojnë pamjen.
14 / Pjesët e jashtme të veturësTargat e automjetitTargat identifikojnë ligjërisht automjetin në qarkullim.+
Shërbejnë për identifikim administrativ dhe kontroll rrugor.
Shoferi duhet të sigurohet që janë të dukshme, të pastra dhe të fiksuara mirë.
Pjesët e brendshme të veturës
Kabina përmbledh elementet më të rëndësishme që ndikojnë në kontrollin, komoditetin dhe sigurinë e shoferit.
01 / Pjesët e brendshme të veturësTimoniTimoni është elementi kryesor i kontrollit të drejtimit.+
Lejon drejtimin e automjetit në korsinë dhe drejtimin e dëshiruar.
Shoferi duhet të vërejë dridhje, zhurma ose lojë të tepërt.
02 / Pjesët e brendshme të veturësPaneli i instrumentevePaneli paraqet sinjalet paralajmëruese dhe informacionin kryesor të mjetit.+
Tregon shpejtësinë, nivelin e karburantit dhe llambat sinjalizuese.
Duhet të njihen shenjat paralajmëruese që ndizen gjatë vozitjes.
03 / Pjesët e brendshme të veturësShpejtësimatësiTregon shpejtësinë aktuale të lëvizjes së automjetit.+
Ndihmon shoferin të respektojë kufizimet e shpejtësisë.
Shoferi duhet ta kontrollojë shpesh në zona urbane dhe kufizime të ulëta.
04 / Pjesët e brendshme të veturësSediljetSediljet sigurojnë pozicion të rehatshëm dhe të qëndrueshëm për drejtim.+
Përmirësojnë qëndrimin, kontrollin e timonit dhe komoditetin gjatë vozitjes.
Duhet të rregullohen para nisjes që pedalet dhe timoni të arrihen mirë.
05 / Pjesët e brendshme të veturësRripi i sigurisëRripi i sigurisë është mbrojtja bazë në rast aksidenti.+
Mban trupin në pozicion dhe ul rrezikun e lëndimeve serioze.
Shoferi duhet ta vendosë gjithmonë para nisjes dhe të kontrollojë mbylljen.
06 / Pjesët e brendshme të veturësAirbagAirbag-u aktivizohet në goditje për të zbutur përplasjen me pjesët e kabinës.+
Punon si sistem plotësues i rripit të sigurisë.
Llamba paralajmëruese e airbag-ut nuk duhet të qëndrojë ndezur.
07 / Pjesët e brendshme të veturësPedali i gazitKontrollon fuqinë dhe shpejtësinë e motorit gjatë lëvizjes.+
Rrit furnizimin me fuqi sipas kërkesës së shoferit.
Shoferi duhet të ndjejë reagim normal pa bllokim ose vonesë.
08 / Pjesët e brendshme të veturësPedali i frenavePedali i frenave aktivizon sistemin e frenimit të automjetit.+
Siguron ngadalësim dhe ndalim të kontrolluar.
Dridhja, butësia e tepërt ose zhurmat duhen kontrolluar.
09 / Pjesët e brendshme të veturësPedali i tufësPedali i tufës përdoret në automjetet manuale për ndërrim marshesh.+
Shkëput motorin nga transmisioni gjatë ndërrimit të marsheve.
Shoferi duhet të vërejë kapje të lartë, zhurma ose fortësi jo normale.
10 / Pjesët e brendshme të veturësLeva e marsheveLeva e marsheve shërben për zgjedhjen e marshit të duhur.+
Lejon kontrollin e transmetimit sipas shpejtësisë dhe situatës në rrugë.
Duhet të lëvizë qartë pa bllokim ose zhurmë të pazakonshme.
11 / Pjesët e brendshme të veturësFreni i dorësFreni i dorës mban automjetin të ndalur në parkim ose në pjerrësi.+
Parandalon lëvizjen e mjetit kur është i ndalur.
Shoferi duhet të kontrollojë nëse mban automjetin mirë në pjerrësi.
12 / Pjesët e brendshme të veturësSistemi i klimësSistemi i klimës rregullon temperaturën dhe qarkullimin e ajrit në kabinë.+
Përmirëson komoditetin dhe ndihmon në shfryerjen e xhamave.
Duhet të vërehet nëse ftohja, ngrohja ose era e ajrit ndryshojnë.
13 / Pjesët e brendshme të veturësSistemi i multimediasSistemi i multimedias kontrollon radion, navigimin dhe funksione të tjera ndihmëse.+
Lejon përdorim më të lehtë të informacionit dhe komunikimit në kabinë.
Shoferi duhet ta përdorë pa shpërqendrim gjatë ngasjes.
Pjesët nën kapak (motori)
Nën kapak ndodhen sistemet kryesore mekanike dhe elektrike që mbajnë automjetin në punë.
01 / Pjesët nën kapak (motori)MotoriMotori është zemra e automjetit dhe gjeneron fuqinë për lëvizje.+
Shndërron energjinë e karburantit në fuqi mekanike.
Shoferi duhet të vërejë zhurma, tym, mbinxehje ose vibrime të pazakonshme.
02 / Pjesët nën kapak (motori)BateriaBateria furnizon energji elektrike për ndezje dhe pajisjet elektronike.+
Siguron ndezjen e motorit dhe mbështet sistemet elektrike kur motori është i fikur.
Nëse ndezja është e vështirë ose dritat zbehen, bateria mund të jetë e dobët.
03 / Pjesët nën kapak (motori)AlternatoriAlternatori prodhon energji elektrike gjatë punës së motorit.+
Ngarkon baterinë dhe furnizon sistemet elektrike kur motori punon.
Llamba e baterisë në panel mund të tregojë problem me alternatorin.
04 / Pjesët nën kapak (motori)RadiatoriRadiatori ndihmon në ftohjen e motorit gjatë funksionimit.+
Ul temperaturën e lëngut ftohës dhe mbron motorin nga mbinxehja.
Shoferi duhet të vërejë rrjedhje ose ngritje të temperaturës në panel.
05 / Pjesët nën kapak (motori)Filtri i ajritFiltri i ajrit pastron ajrin që hyn në motor.+
Mbron motorin nga pluhuri dhe ndihmon djegien më të pastër.
Filtri i ndotur mund të rrisë konsumimin dhe të ulë performancën.
06 / Pjesët nën kapak (motori)Filtri i vajitFiltri i vajit pastron vajin nga grimcat dhe papastërtitë.+
Mban vajin në qarkullim sa më të pastër për mbrojtjen e motorit.
Ndërrohet bashkë me vajin sipas intervalit të rekomanduar.
07 / Pjesët nën kapak (motori)Filtri i karburantitFiltri i karburantit mbron sistemin e furnizimit nga papastërtitë.+
Siguron furnizim me karburant sa më të pastër për injektimin.
Bllokimi i tij mund të shkaktojë humbje fuqie ose ndezje jo të rregullt.
08 / Pjesët nën kapak (motori)Pompa e ujitPompa e ujit qarkullon lëngun ftohës në sistem.+
Ndihmon në ruajtjen e temperaturës normale të motorit.
Rrjedhje, zhurma ose mbinxehja mund të tregojnë problem në pompë.
09 / Pjesët nën kapak (motori)Rripi i motoritRripi i motorit lidh dhe aktivizon komponentë të ndryshëm nën kapak.+
Transmeton lëvizjen nga motori te alternatori, pompa e ujit ose pajisje të tjera.
Shoferi duhet të vërejë fishkëllime, çarje ose konsumim të rripit.
10 / Pjesët nën kapak (motori)Rezervuari i lëngut të ftohjesRezervuari mban sasinë e nevojshme të lëngut ftohës.+
Lejon kontrollin vizual të nivelit të lëngut në sistemin e ftohjes.
Niveli duhet të jetë brenda shenjave dhe pa humbje të vazhdueshme.
11 / Pjesët nën kapak (motori)Rezervuari i vajit të frenaveKy rezervuar mban lëngun e sistemit të frenimit.+
Siguron presionin e nevojshëm në sistemin e frenave.
Niveli i ulët mund të tregojë konsum ose rrjedhje në sistemin e frenimit.
12 / Pjesët nën kapak (motori)Rezervuari i ujit për xhamaRuhet uji ose lëngu për larjen e xhamit të përparmë.+
Ndihmon në pastrimin e xhamit për dukshmëri më të mirë.
Shoferi duhet ta mbajë të mbushur sidomos në kohë shiu ose dimri.
Sistemet e sigurisë dhe funksionimit
Këto sisteme ndikojnë drejtpërdrejt në ndalim, stabilitet, drejtim dhe sjelljen e veturës në rrugë.
01 / Sistemet e sigurisë dhe funksionimitSistemi i frenaveSistemi i frenave është komponenti kryesor i ndalimit të automjetit.+
Ul shpejtësinë dhe ndalon automjetin në mënyrë të kontrolluar.
Shoferi duhet të vërejë nëse pedali ndryshon ndjesi ose distanca e frenimit rritet.
02 / Sistemet e sigurisë dhe funksionimitDisqet e frenaveDisqet punojnë së bashku me pllakëzat për krijimin e frenimit.+
Krijojnë sipërfaqen ku ushtrohet forca e frenimit.
Dridhja në frenim ose zhurmat metalike mund të tregojnë konsumim.
03 / Sistemet e sigurisë dhe funksionimitPllakat e frenavePllakat ushtrojnë presion mbi disqe për të frenuar automjetin.+
Sigurojnë kontaktin frenues gjatë shtypjes së pedalit.
Shoferi duhet të vërejë nëse dëgjon fishkëllima ose zhurmë të fortë në frenim.
04 / Sistemet e sigurisë dhe funksionimitABSABS parandalon bllokimin e rrotave në frenim emergjent.+
Ndihmon ruajtjen e kontrollit të drejtimit gjatë frenimit të fortë.
Nëse ndizet llamba e ABS, sistemi duhet kontrolluar në servis.
05 / Sistemet e sigurisë dhe funksionimitAmortizatorëtAmortizatorët zbusin goditjet dhe mbajnë kontakt me rrugën.+
Përmirësojnë stabilitetin, rehatinë dhe efektivitetin e frenimit.
Lëkundje të tepërta ose konsumim jo i rregullt i gomave janë shenja paralajmëruese.
06 / Sistemet e sigurisë dhe funksionimitSistemi i drejtimitSistemi i drejtimit lidh timonin me rrotat e përparme.+
Lejon komandim të saktë të drejtimit të veturës.
Shoferi duhet të vërejë lirim të tepërt të timonit ose zhurma në kthesa.
07 / Sistemet e sigurisë dhe funksionimitSistemi i shkarkimitSistemi i shkarkimit nxjerr gazrat e djegur jashtë automjetit.+
Ndihmon në funksionimin korrekt të motorit dhe uljen e ndotjes.
Zhurma të forta, tym ose erë e pazakontë duhen kontrolluar.
08 / Sistemet e sigurisë dhe funksionimitKatalizatoriKatalizatori redukton emetimet e dëmshme të gazrave të shkarkimit.+
Përmirëson përputhshmërinë me standardet mjedisore.
Shoferi duhet të vërejë humbje fuqie ose ndezje të llambës së motorit.
09 / Sistemet e sigurisë dhe funksionimitSensori i parkimitSensori i parkimit ndihmon në manovrat prapa dhe në hapësira të ngushta.+
Paralajmëron shoferin për afërsinë e pengesave.
Nëse nuk jep sinjal ose jep alarme të rreme, duhet kontrolluar pastrimi ose sistemi.